GHẺ NA UY (CRUSTED SCABIES): HAI CA BỆNH ĐIỂN HÌNH VÀ KINH NGHIỆM CHẨN ĐOÁN – ĐIỀU TRỊ TẠI BỆNH VIỆN DA LIỄU TRUNG ƯƠNG QUY HÒA
Ghẻ Na Uy (crusted scabies) là thể nặng và hiếm gặp của bệnh ghẻ, thường xảy ra ở người cao tuổi, bệnh nhân suy giảm miễn dịch, đái tháo đường, hoặc suy giảm vận động. Bệnh dễ bị nhầm với vảy nến, chàm, viêm da tiết bã… khiến chẩn đoán và điều trị thường bị trì hoãn.
Đây là hai trường hợp điển hình được các bác sĩ Bệnh viện Phong – Da liễu TW Quy Hòa báo cáo và đăng trên Oman Medical Journal (2025), nhấn mạnh vai trò của đánh giá lâm sàng, mô bệnh học và kỹ thuật xét nghiệm trong quản lý bệnh.
Ca bệnh 1
Nam, 70 tuổi, đái tháo đường type 2, tổn thương da lan rộng kèm các mảng dày – tăng sừng màu vàng trên thân mình và kẽ ngón tay. Bệnh nhân bị chẩn đoán nhầm là viêm da, điều trị corticoid kéo dài khiến tình trạng nặng hơn.
- Sinh thiết da vùng quanh rốn phát hiện nhiều cái ghẻ và trứng.
- KOH âm tính nhưng mô bệnh học (H&E) xác nhận chẩn đoán.
Điều trị bằng permethrin 5% toàn thân, lặp lại sau 1 tuần → đáp ứng rất tốt, hết ngứa và bong vảy trong vòng 2 tuần.
Hình 1: Ca lâm sàng 1; A. Các mảng dày sừng, dày, đóng vảy tiết vàng gây ngứa được quan sát thấy ở các kẽ ngón tay.B. Các mảng đỏ, dày, bong vảy lan tỏa hiện diện ở vùng ngực.C. Hình ảnh mô bệnh học (nhuộm Hematoxylin và eosin, độ phóng đại ×20) cho thấy hiện tượng dày sừng rõ rệt kèm á sừng ở lớp sừng. Lớp thượng bì cho thấy hình ảnh dày lớp gai và xốp bào, với nhiều cái ghẻ và trứng, cùng thâm nhiễm tế bào lympho quanh mạch máu nông mức độ nhẹ.
Ca bệnh 2
Nam, 76 tuổi, yếu liệt do di chứng tai biến, vệ sinh cá nhân kém, xuất hiện mảng dày sừng màu vàng xanh hôi ở bàn tay phải.
- KOH phát hiện Sarcoptes scabiei
- Sinh thiết vùng quanh rốn xác nhận hình ảnh ghẻ dưới lớp sừng.
Điều trị: permethrin 5% + acid salicylic hỗ trợ bong sừng → sạch tổn thương sau 2 tuần.
Hình 2: Ca lâm sàng 2;A. Các mảng dày sừng lan tỏa, dày, màu vàng xanh kèm vảy dính bao phủ cả mặt mu và mặt gan (bàn tay/chân), bao gồm tình trạng đóng vảy tiết dày đặc ở các kẽ ngón, các vùng bị nứt nẻ, dát đỏ nhẹ bên dưới lớp vảy dày, và dày sừng dưới móng. B. Soi tươi KOH ở độ phóng đại 40× phát hiện cái ghẻ trưởng thành. C. Hình ảnh mô bệnh học (nhuộm Hematoxylin và eosin, độ phóng đại ×20) cho thấy dày sừng đáng kể ở lớp sừng. Lớp thượng bì biểu hiện dày lớp gai và xốp bào, với một cái ghẻ nằm ngay bên dưới lớp sừng, kèm theo thâm nhiễm tế bào lympho quanh mạch máu nông mức độ nhẹ.
Bài học lâm sàng quan trọng
Hai ca bệnh cho thấy ba dấu hiệu gợi ý mạnh đến ghẻ Na Uy:
- Dày sừng rất nhiều, đặc biệt vùng lòng bàn tay – kẽ ngón
- Mảng vàng hoặc vàng-xanh lan rộng và có mùi
- Không đáp ứng hoặc nặng lên khi dùng corticoid
Ngoài ra, sinh thiết vùng quanh rốn có giá trị cao trong phát hiện cái ghẻ – hướng dẫn hữu ích cho thực hành lâm sàng.
Bài báo được thực hiện bởi nhóm tác giả gồm: Thien Nguyen, Phuoc Nghia Tran, Anh Phuong Dang, Linh Tran và Tuan Anh Vu. Trong đó, các thành viên đã tham gia trực tiếp quá trình thu thập dữ liệu, đánh giá lâm sàng và thực hiện xét nghiệm hỗ trợ chẩn đoán, góp phần hình thành báo cáo ca bệnh.
Sự xuất hiện của nghiên cứu trên Oman Medical Journal (2025) không chỉ ghi nhận nỗ lực của nhóm tác giả mà còn phản ánh vai trò của Bệnh viện Phong- Da liễu Trung ương Quy Hòa như một đơn vị tuyến cuối chuyên sâu trong lĩnh vực da liễu, có kinh nghiệm tiếp nhận và xử trí hiệu quả những ca bệnh phức tạp và dễ bị bỏ sót trong thực hành thường quy.
Tham khảo thêm tại link bài báo: https://www.omjournal.org/PDF/OMJ-D-25-00105.pdf
