Trong hoạt động khám chữa bệnh hiện đại, Khoa Giải phẫu bệnh không chỉ thực hiện xét nghiệm cận lâm sàng mà còn giữ vai trò cung cấp bằng chứng mô học và tế bào học có giá trị quyết định cho chẩn đoán, định hướng điều trị và theo dõi người bệnh. Với một bệnh viện chuyên khoa da liễu như Bệnh viện Da liễu Trung ương Quy Hòa, vai trò này càng trở nên nổi bật trong các trường hợp u da, tổn thương viêm mạn tính, bệnh da bọng nước, nhiễm trùng đặc hiệu và nhiều ca bệnh khó cần phối hợp liên chuyên khoa.

Giải phẫu bệnh là “tiếng nói cuối cùng” trong nhiều chẩn đoán

Theo bài chuyên đề công khai của Bệnh viện Da liễu Trung ương Quy Hòa, chẩn đoán ung thư da bằng mô bệnh học là phương pháp tối quan trọng, là “tiếng nói cuối cùng” cho phép chẩn đoán xác định, định hướng điều trị và tiên lượng bệnh. Đây cũng là giá trị cốt lõi của Khoa Giải phẫu bệnh trong thực hành lâm sàng hằng ngày: biến những nghi ngờ trên lâm sàng thành kết luận có cơ sở khoa học.

Thông qua việc tiếp nhận, xử lý và đọc bệnh phẩm đúng quy trình, khoa giúp làm rõ bản chất tổn thương, phân biệt tổn thương lành tính với ác tính, xác định kiểu mô học và ghi nhận các đặc điểm có ý nghĩa lâm sàng. Đối với nhiều bệnh da và u da, đây là bước then chốt để bác sĩ điều trị đưa ra quyết định chính xác hơn.

Vai trò trong chẩn đoán xác định

• Khẳng định hoặc loại trừ chẩn đoán nghi ngờ trên lâm sàng, nhất là các trường hợp u da, tổn thương tăng sinh, loét kéo dài hoặc tổn thương không điển hình.
• Phân biệt nhóm bệnh có biểu hiện gần giống nhau trên lâm sàng nhưng khác bản chất mô học, từ đó tránh điều trị không phù hợp hoặc kéo dài không cần thiết.
• Hỗ trợ chẩn đoán các bệnh cần phối hợp chặt chẽ giữa lâm sàng và cận lâm sàng như bệnh da viêm, bệnh da bọng nước, một số nhiễm trùng đặc hiệu và các ca khó cần hội chẩn.
• Bổ sung thông tin chuyên sâu bằng các kỹ thuật phù hợp. Theo thông tin công khai của bệnh viện, khoa đang triển khai mô bệnh học thường quy, sinh thiết tức thì bằng cắt lạnh và hóa mô miễn dịch.

Vai trò trong định hướng điều trị

Kết quả giải phẫu bệnh không dừng lại ở việc nêu tên bệnh. Trong thực tế, đây là căn cứ quan trọng để bác sĩ lâm sàng lựa chọn hướng xử trí phù hợp cho từng người bệnh. Báo cáo giải phẫu bệnh có thể cung cấp những dữ kiện giúp cân nhắc giữa theo dõi, điều trị nội khoa, can thiệp thủ thuật hay phẫu thuật.

Trong các trường hợp khối u da, kết quả mô bệnh học giúp xác định bản chất tổn thương, mức độ xâm lấn và một số đặc điểm mô học liên quan đến tiên lượng. Với những ca cần can thiệp phẫu thuật, kỹ thuật cắt lạnh có thể hỗ trợ đánh giá tức thì trong quá trình mổ theo chỉ định chuyên môn, giúp bác sĩ phẫu thuật có thêm thông tin để xử trí phù hợp ngay tại thời điểm can thiệp.

Ở những bệnh cảnh cần marker đặc hiệu, hóa mô miễn dịch góp phần làm rõ hướng chẩn đoán, từ đó hỗ trợ lựa chọn điều trị sát hơn với bản chất bệnh. Chính vì vậy, Khoa Giải phẫu bệnh là mắt xích quan trọng kết nối giữa lấy mẫu bệnh phẩm và quyết định điều trị.

Vai trò trong tiên lượng và theo dõi sau điều trị

Không ít thông tin trên tiêu bản hoặc trong báo cáo giải phẫu bệnh có giá trị đối với tiên lượng. Theo tài liệu của Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI), báo cáo giải phẫu bệnh cung cấp chẩn đoán xác định ung thư, đồng thời còn được sử dụng cho đánh giá giai đoạn và hỗ trợ lập kế hoạch điều trị. Điều này cho thấy giải phẫu bệnh không chỉ “chẩn đoán bệnh gì” mà còn góp phần trả lời “bệnh ở mức độ nào” và “nên theo dõi ra sao”.

Trong thực hành da liễu, các đặc điểm mô học có thể giúp bác sĩ xác định mức độ cần theo dõi, thời điểm tái khám hoặc nhu cầu phối hợp thêm các xét nghiệm và chuyên khoa khác. Nhờ đó, người bệnh được tiếp cận kế hoạch chăm sóc phù hợp hơn, thay vì điều trị theo cảm tính hoặc kinh nghiệm đơn lẻ.

Vai trò trong phối hợp liên chuyên khoa và nâng cao chất lượng điều trị

Giải phẫu bệnh phát huy hiệu quả cao nhất khi được đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với lâm sàng. Khoa Giải phẫu bệnh là nơi tiếp nhận thông tin từ bác sĩ khám bệnh, đối chiếu với tiêu bản, trao đổi khi có điểm chưa tương hợp và tham gia hội chẩn khi cần thiết. Sự phối hợp này giúp giảm sai lệch trong chẩn đoán và tăng độ tin cậy của quyết định điều trị.

Ở tầm rộng hơn, vai trò của khoa còn thể hiện ở việc chuẩn hóa quy trình, bảo đảm chất lượng xét nghiệm, lưu trữ bệnh phẩm và hỗ trợ công tác đào tạo – nghiên cứu khoa học. Theo hướng dẫn của WHO về thiết lập phòng xét nghiệm giải phẫu bệnh, dịch vụ giải phẫu bệnh có ý nghĩa quan trọng không chỉ đối với ung thư mà còn đối với bệnh nhiễm trùng, bệnh viêm và nhiều nhóm bệnh khác. Điều đó cho thấy đầu tư cho giải phẫu bệnh cũng chính là đầu tư cho chất lượng khám chữa bệnh một cách bền vững.

Giá trị riêng của Khoa Giải phẫu bệnh tại Bệnh viện Da liễu Trung ương Quy Hòa

Bài chuyên đề của bệnh viện cho biết Khoa Giải phẫu bệnh được thành lập từ năm 2000 và đã góp phần hỗ trợ bác sĩ lâm sàng chẩn đoán, điều trị sớm cho nhiều trường hợp ung thư da. Trong bối cảnh bệnh viện có thế mạnh chuyên khoa sâu về da liễu, khoa giữ vai trò nền tảng trong việc làm sáng tỏ bản chất tổn thương da, cung cấp bằng chứng mô học tin cậy và hỗ trợ cá thể hóa xử trí cho người bệnh.

Có thể nói, mỗi tiêu bản được đọc chính xác không chỉ là một kết quả xét nghiệm, mà còn là cơ sở để bảo vệ người bệnh trước nguy cơ chẩn đoán muộn, điều trị chưa phù hợp hoặc bỏ sót tổn thương ác tính. Đó chính là ý nghĩa thiết thực và bền vững của Khoa Giải phẫu bệnh trong toàn bộ quá trình chẩn đoán và điều trị.

Tài liệu tham khảo

1. Bệnh viện Da liễu Trung ương Quy Hòa. Giải phẫu bệnh trong chẩn đoán khối u ác tính ở da tại Bệnh viện Da liễu Trung ương Quy Hòa. Đăng ngày 04/07/2023.
2. Bệnh viện Da liễu Trung ương Quy Hòa. Khoa Giải phẫu bệnh. Trang thông tin khoa trên website bệnh viện.
3. National Cancer Institute (NCI). Surgical Pathology Reports. Cập nhật 08/08/2022.
4. World Health Organization. Guide for establishing a pathology laboratory. Geneva: WHO; 2019.
5. World Health Organization. Cancer control: diagnosis and treatment. Geneva: WHO.
6. Luật Khám bệnh, chữa bệnh số 15/2023/QH15.