Tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch bệnh và vệ sinh môi trường trong tình huống thiên tai (bão, lũ)
(Theo Hướng dẫn tại Quyết định số 237/QĐ-BYT ngày 23/01/2026 của Bộ Y tế)
Mùa mưa bão, lũ lụt thường đi kèm với các nguy cơ ô nhiễm môi trường nguồn nước, ngập úng diện rộng và tạo điều kiện thuận lợi cho các loại dịch bệnh truyền nhiễm phát sinh, bùng phát. Để chủ động bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 237/QĐ-BYT nhằm hướng dẫn chi tiết các biện pháp phòng, chống dịch bệnh trong tình huống thiên tai.
Nhân viên y tế, người bệnh và người nhà người bệnh cần nắm vững và thực hiện nghiêm túc các khuyến cáo trọng tâm sau đây:
- Nguyên tắc vàng trong vệ sinh môi trường: “Nước rút đến đâu, làm vệ sinh đến đó”
– Tổng vệ sinh nhà cửa và xung quanh: Khơi thông cống rãnh, lấp các vũng nước đọng, thu gom rác thải, quét dọn và đẩy sạch bùn đất ra khỏi nhà ngay khi nước rút.
– Xử lý xác súc vật chết: Phải thu gom, chôn lấp hoặc xử lý theo đúng quy định (rắc vôi bột hoặc hóa chất khử trùng, chôn sâu ít nhất 0,8m), tuyệt đối không tự ý xẻ thịt gia súc, gia cầm chết do bão lũ.
– Khử khuẩn nguồn nước và môi trường: Phun khử trùng các khu vực ô nhiễm nặng bằng hóa chất chứa clo theo hướng dẫn của cơ quan y tế địa phương.
- Chủ động phòng ngừa các nhóm bệnh lý thường gặp
– Bệnh lây qua đường tiêu hóa (tiêu chảy, tả, lỵ, thương hàn…):
+ Thực hiện triệt để nguyên tắc “ăn chín, uống sôi”.
+ Chỉ sử dụng nguồn nước sạch đã được khử trùng để ăn uống và chế biến thực phẩm.
+ Rửa tay bằng xà phòng với nước sạch trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi dọn dẹp vệ sinh môi trường.
– Bệnh ngoài da và nhiễm trùng (nước ăn chân, viêm da mủ, uốn ván, xoắn khuẩn vàng da…):
+ Hạn chế tối đa việc lội nước ngập. Nếu bắt buộc phải lội nước, cần sử dụng các trang thiết bị bảo hộ như ủng, giày lội nước.
+ Tránh để trẻ em bơi lội, tắm hoặc chơi đùa trong nước ngập bẩn
+ Khi có vết thương hở, tuyệt đối tránh tiếp xúc trực tiếp với nước bẩn; nếu bị dính nước bẩn cần rửa ngay bằng nước sạch, lau khô và đến cơ sở y tế để được tư vấn, xử lý, tiêm phòng uốn ván kịp thời.
- Trách nhiệm của Nhân viên y tế và các Khoa/Phòng
– Duy trì liên tục các hoạt động khám chữa bệnh: Không để gián đoạn các dịch vụ y tế cơ bản, công tác cấp cứu ban đầu, giám sát dịch bệnh và tiêm chủng mở rộng.
– Sẵn sàng ứng phó: Các khoa phòng rà soát lại cơ số thuốc, hóa chất, vật tư y tế phòng chống dịch, chuẩn bị sẵn sàng nhân lực để hỗ trợ vùng ngập lụt, xử lý ổ dịch ngay khi có lệnh.
– Tích cực hướng dẫn người dân: Đội ngũ y bác sĩ, điều dưỡng cần chủ động tư vấn, hướng dẫn trực tiếp cho người bệnh và người nhà người bệnh các kỹ năng tự bảo vệ sức khỏe, xử lý nguồn nước sinh hoạt tại gia đình sau bão lũ.
Thông điệp hành động:
Chủ động phòng chống dịch bệnh thiên tai là bảo vệ sức khỏe chính mình và cộng đồng! Vì một môi trường sống an toàn, khỏe mạnh sau mưa lũ.
